ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، در واکنش به حملات مداوم به زیرساخت‌های انرژی هشدار داد که اگر روسیه به تخریب شبکه برق اوکراین متوقف نشود، پاسخ سختی در انتظار این کشور خواهد بود. این تهدیدها در حاشیه نشست مقامات امنیتی اروپا در ورشو مطرح شد؛ جایی که فشار بر سیستم توزیع برق، درست در آستانه سرمای زمستان، به اوج خود رسیده است (به گزارش www.theguardian.com).
حملات روسیه به شبکه برق اوکراین و نشست ورشو
زلنسکی روز دوشنبه در ورشو تأکید کرد که کیف هرگز تخریب زیرساخت‌های انرژی را نادیده نمی‌گیرد. او صراحتاً اعلام کرد:
اگر روسیه برای زمستان امسال با آتش‌بس انرژی موافقت نکند، ما واکنش نشان خواهیم داد.
همزمان با این سخنرانی، روسیه نیروگاه برق خارکف را هدف قرار داد و حملات پهپادی باعث شد بخش‌های وسیعی از کی‌یف در تاریکی فرو برود. روسیه برای افزایش شدت تخریب، از موشک‌های بالستیک و پهپادهای جت استفاده می‌کند. کاجا کالاس، رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا، در نشست وزرای خارجه تأیید کرد که اروپا از ایده‌ی آتش‌بس انرژی استقبال می‌کند، اما روسیه تا این لحظه تعهدی برای توقف حملات نداده است. کالاس روسیه را مسئول تداوم این حملات در هر دو کشور دانست.
تضاد دیدگاه‌های دونالد ترامپ و ولودیمیر زلنسکی
تعریف «آتش‌بس انرژی» باعث تنش در رابطه میان رئیس‌جمهور اوکراین و دونالد ترامپ شده است. ترامپ در شبکه اجتماعی Truth Social از برقراری آتش‌بسی میان کیف و مسکو نوشت، اما زلنسکی هرگونه توافق در این زمینه را تکذیب کرد.
زلنسکی با اشاره به اینکه پست ترامپ دقیقاً همزمان با حملات پهپادی به کیف منتشر شد، با لحنی طنزآمیز گفت: «معلوم است پوتین Truth Social را نمی‌خواند.»
ترامپ پیشنهاد داده است هر دو طرف حملات به پالایشگاه‌های نفتی را متوقف کنند. او گرانی گازوئیل را نتیجه حملات اوکراین می‌داند و متغیرهای جهانی مثل جنگ در ایران یا بسته شدن تنگه هرمز را نادیده گرفته است. به باور کالاس، چنین توافقی عملاً به نفع روسیه است، چون روسیه پالایشگاه‌های بسیار بیشتری نسبت به اوکراین دارد.
جزئیات بیشتری را می‌توانید در گزارش نقض آتش‌بس انرژی ترامپ توسط روسیه بخوانید.
لغو تحریمهای گازوئیل روسیه و واکنش کشورهای بالتیک
تصمیم روز جمعه دونالد ترامپ برای لغو تحریمهای واردات گازوئیل روسیه، موجی از انتقادات را به دنبال داشت. این تحریمها از سال ۲۰۲۲ و در پاسخ به تهاجم گسترده پوتین به اوکراین وضع شده بود.
کِشتوتیس بودریس، وزیر خارجه لیتوانی، این اقدام را اشتباه دانست و صراحتاً اعلام کرد:
این توافق نه به حل بحران فرآورده‌های نفتی کمک می‌کند و نه باعث تقویت اتحاد جامعه ترنس‌اتلانتیک در برابر روسیه می‌شود. این روش اروپایی نیست. راه ما افزایش فشار است، چون می‌بینیم که این روش جواب میدهد.
زلنسکی هم لغو این تحریمها را اقدامی «ضعیف» توصیف کرد و هشدار داد که این تصمیم میلیاردها دلار درآمد اضافی برای پوتین می‌آورد تا جنگ را با شدت بیشتری پیش ببرد.
در مقابل، ترامپ مدعی است لغو تحریمها قیمت سوخت را در سطح جهانی و داخلی (پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا) کاهش میدهد. او روز شنبه با لحنی تند، اوکراین را به توقف حملات به پالایشگاه‌ها فراخواند و ادعا کرد که این کشور به رهبری جدیدی نیاز دارد.
آتش‌بس ۶۰ روزه و چشم‌انداز زمستان
اختلافات میان ترامپ و زلنسکی تا جایی پیش رفته که بحث تغییر رهبری در اوکراین مطرح شده است. زلنسکی در گفتگو با شبکه ABC News تأکید کرد تصمیم درباره انتخاب رهبر، فقط بر عهده مردم اوکراین است.
رئیس‌جمهور اوکراین پیشنهادی مشروط ارائه داد؛ او حاضر است خواسته‌های ترامپ را بپذیرد و انتخابات برگزار کند، اما به شرطی که پوتین با یک آتش‌بس کامل ۶۰ روزه موافقت کند.
وضعیت زیرساخت‌های انرژی اوکراین بحرانی است. قطعی برق و کمبود آب در فصلی از جنگ رخ داده که زودتر از سال‌های گذشته شروع شده است. اولویت اصلی کیف، نجات شبکه برق پیش از سرمای شدید زمستان است، اما مسکو همچنان بر استراتژی تخریب اصرار دارد.
این بحران فراتر از یک تقابل نظامی است و شکاف عمیق استراتژیک میان ایالات متحده و اروپا در برابر روسیه را نشان میدهد. لغو تحریمهای گازوئیل در حالی که اوکراین در آستانه زمستان با تاریکی می‌جنگد، می‌تواند توازن مالی پوتین را تغییر دهد و فشار سیاسی بر زلنسکی برای پذیرش شرایط روسیه را بیشتر کند.
آنچه باید بدانید
پیشنهاد آتش‌بس انرژی دونالد ترامپ چیست؟
ترامپ پیشنهاد داده است که هم اوکراین و هم روسیه حملات خود به پالایشگاه‌های نفتی یکدیگر را متوقف کنند تا قیمت‌های جهانی سوخت کاهش یابد.
واکنش لیتوانی به لغو تحریمهای گازوئیل روسیه چه بود؟
کِشتوتیس بودریس، وزیر خارجه لیتوانی، معتقد است لغو تحریمها به حل بحران نفتی کمک نمیکند و برعکس، فشار بر روسیه را کاهش میدهد؛ در حالی که فشار حداکثری روش موثرتری است.
شرط زلنسکی برای برگزاری انتخابات در اوکراین چیست؟
ولودیمیر زلنسکی اعلام کرد تنها در صورتی با برگزاری انتخابات موافقت می‌کند که ولادیمیر پوتین با یک آتش‌بس کامل ۶۰ روزه موافقت کند.
