ادی راما، نخست‌وزیر آلبانی، با وجود موج شدید اعتراضات دانشجویی و درگیری‌های خیابانی، صراحتاً اعلام کرد که استعفا نمی‌دهد (به گزارش www.theguardian.com). تیرانا، پایتخت این کشور، برای سومین روز متوالی صحنه رویارویی خشونت‌بار معترضان و پلیس است و ناآرامی‌ها به شهرهای دیگر هم سرایت کرده است.
درگیری‌های تیرانا و مطالبات دانشجویان
روزهای اخیر، خیابان‌های اصلی تیرانا به میدان جنگ تبدیل شدند. پلیس برای متفرق کردن دانشجویانی که خواستار تغییرات بنیادین در سیستم آموزشی هستند، از گاز اشک‌آور و واترجت استفاده کرد. هرچند معترضان استعفای ادی راما را می‌خواهند، اما ریشه اصلی نارضایتی‌ها به وضعیت نامناسب دانشگاه‌ها و جهش شدید شهریه‌ها برمی‌گردد.
این دانشجویان معتقدند هزینه‌های تحصیل با قدرت خرید مردم همخوانی ندارد و دولت در تأمین زیرساخت‌های آموزشی شکست خورده است. ادی راما اما در پاسخ کتبی به خبرگزاری رویترز، نگاه متفاوتی دارد؛ او معتقد است در نظام‌های دموکراتیک، تغییر قدرت از طریق صندوق‌های رأی اتفاق می‌افتد، نه فشار در خیابان‌ها.
سال گذشته انتخابات داشتیم، نه انقلاب.
راما استعفا را خیانت به رأی مردمی می‌داند که به او مأموریت دادند مذاکرات پیچیده عضویت در اتحادیه اروپا را به سرانجام برساند. او هرچند شنیدن دغدغه‌های مشروع را وظیفه خود می‌داند، اما حمله به نهادهای دولتی و تخریب اموال عمومی را خارج از چارچوب مطالبات دانشجویی می‌بیند.
پیوند پروژه‌های ساحلی و مسیر عضویت در اتحادیه اروپا
نگاهی به ریشه این اتفاقات نشان می‌دهد که اعتراضات دانشجویی صرفاً محدود به مسائل آموزشی نیست و با گره‌های سیاسی و اقتصادی عمیق‌تری پیوند خورده است. تجمعاتی که تا چند ماه پیش مسالمت‌آمیز بود، با خبر از ساخت یک ریزورت لوکس در سواحل جنوبی آلبانی شدت گرفت. این پروژه که جارد کوشنر، داماد دونالد ترامپ، از آن حمایت می‌کند، حالا به نمادی از فساد و نارضایتی‌های اجتماعی تبدیل شده است.
ادی راما باور دارد برخی نیروهای داخلی و خارجی از پیشروی آلبانی در مسیر الحاق به اروپا می‌ترسند. او مبارزه با فساد را کلید اصلی و مطابق با استانداردهای اتحادیه اروپا می‌داند.
با فساد باید مقابله کرد و همان‌طور که اتحادیه اروپا اخیراً تأکید کرده، آلبانی بیش از هر زمان دیگری در حال مبارزه با فساد است.
نخست‌وزیر آلبانی هشدار داد که اجازه نمی‌دهد خشونت‌های خیابانی، آینده اروپایی این کشور را مختل کند. تضاد میان سرمایه‌گذاری‌های کلان خارجی برای پروژه‌های لوکس و وضعیت وخیم دانشگاه‌های دولتی، شکاف طبقاتی در این کشور را بیش از پیش نمایان کرده است.
تلفات و بازداشت‌ها در سومین روز متوالی
درگیری‌ها در روزهای سه‌شنبه و چهارشنبه به اوج خود رسید. معترضان در تیرانا به چندین ساختمان دولتی یورش بردند و یکی از این مراکز را به آتش کشیدند؛ اتفاقی که تلفاتی برای هر دو طرف به همراه داشت. پلیس رسماً اعلام کرد ۵۱ افسر در عملیات‌های چهارشنبه زخمی شدهاند.
تعداد بازداشتشدگان به ۶۵ نفر رسید. این افراد متهم به حمله به پلیس، تخریب اموال و یورش به نهادهای دولتی هستند. همزمان، بیمارستان دولتی تیرانا از انتقال هفت معترض زخمی به این مرکز خبر داد. برای ادی راما که در چهارمین دوره ریاست‌جمهوری است، این بحران سخت‌ترین آزمون سیاسی است تا بتواند میان سرکوب اعتراضات و پذیرش مطالبات دانشجویان تعادل برقرار کند.
چشم‌انداز آلبانی تا سال ۲۰۲۸
آلبانی در کنار مونتنگرو، پیشروترین کشورهای بالکان در مسیر الحاق به اتحادیه اروپا است و دولت راما هدفگذاری کرده که تا سال ۲۰۲۸ به این عضویت برسد. هرگونه بی‌ثباتی سیاسی یا خشونت داخلی می‌تواند این زمان‌بندی را به هم بریزد.
اتحادیه اروپا برای پذیرش اعضای جدید، معیارهای سخت‌گیرانه‌ای در زمینه حقوق بشر، حاکمیت قانون و مبارزه با فساد دارد. همین‌جاست که تضاد میان ادعاهای دولت درباره مبارزه با فساد و واقعیت‌های پروژه‌های ساحلی جنوبی، می‌تواند به نقطه ضعف آلبانی در مذاکرات تبدیل شود.
اگر توافقی میان راما و دانشجویان بر سر هزینه‌های تحصیل حاصل نشود، احتمال گسترش اعتراضات به سایر اقشار جامعه وجود دارد. چنین وضعیتی می‌تواند فشار بین‌المللی بر دولت را افزایش دهد تا برای رسیدن به هدف ۲۰۲۸، اصلاحات ساختاری واقعی‌تری را آغاز کند.
در دنیای تکنولوژی و اقتصاد هم شاهد تغییرات مشابهی در سهم بازارها هستیم؛ برای مثال می‌توان به تحلیل تغییرات سهم بازار گوشی‌های هوشمند در لینک زیر اشاره کرد: Apple’s iPhone market share rose despite a downturn in smartphone shipments.
ثبات سیاسی آلبانی در گرو مدیریت بحران توسط راما و کاهش تنش‌هاست، چرا که در نظام‌های دموکراتیک، تنها مسیر قانونی تغییر دولت، انتخابات است.
این خبر از آن جهت اهمیت دارد که تلاقی منافع سرمایه‌گذاران بزرگ آمریکایی (مثل جارد کوشنر) با ثبات سیاسی بالکان را نشان می‌دهد. در واقع، فشار دانشجویان بر مسائل آموزشی، پوششی برای اعتراض به فساد اداری و نابرابری اقتصادی در مسیر عضویت در اتحادیه اروپا است. هرگونه تغییر قدرت در آلبانی، تعادل سیاسی منطقه بالکان و روند الحاق کشورهای این منطقه به EU را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
پرسش‌های پرتکرار
دلیل اصلی اعتراضات دانشجویان در آلبانی چیست؟
معترضان علاوه بر درخواست استعفای ادی راما، به شرایط نامناسب دانشگاه‌ها و شهریه‌های بالا اعتراض دارند.
پروژه جارد کوشنر چه ارتباطی به ناآرامی‌ها دارد؟
ساخت یک ریزورت لوکس در سواحل جنوبی آلبانی با حمایت جارد کوشنر، به دلیل چالش‌های قانونی و اتهامات فساد، به یکی از عوامل تحریک معترضان تبدیل شده است.
هدف آلبانی برای عضویت در اتحادیه اروپا تا چه سالی است؟
دولت آلبانی هدفگذاری کرده است که تا سال ۲۰۲۸ به عضویت اتحادیه اروپا درآید.
تعداد زخمیها و بازداشتشدگان در اعتراضات چقدر است؟
۵۱ افسر پلیس و ۷ معترض زخمی شدهاند و ۶۵ نفر به اتهام تخریب و حمله به نهادها بازداشت شدند.
