وبسایت www.theguardian.com گزارش میدهد که ایالات متحده و ونزوئلا بر سر توافقی نفتی به تفاهم رسیدند؛ هدفی که پشت این معامله است، کنترل ذخایر استراتژیک نفت خام و پایین آوردن هزینههای سوخت برای مصرفکنندگان آمریکایی است. دولت دونالد ترامپ با این پیمان دسترسی به بخش بزرگی از منابع انرژی ونزوئلا را به دست آورده تا فشارهای اقتصادی ناشی از بحرانهای انرژی جهانی را کاهش دهد. این معامله در حالی رقم خورد که واشینگتن به دنبال تأمین ثبات اقتصادی در برابر نوسانات قیمت بنزین است.
حق بهرهبرداری ۱۰۰ ساله از ۱۷ میدان نفتی ونزوئلا
بر اساس جزئیات این قرارداد، آمریکا کنترل بخش بزرگی از ذخایر نفتی ونزوئلا، یعنی حدود ۶۵ میلیارد بشکه را در اختیار میگیرد. این رقم تقریباً یکپنجم کل ذخایر این کشور است. اسناد کاخ سفید تأیید میکند که شرکت North American Blue Energy Partners (Nabep) امتیاز بهرهبرداری ۱۰۰ ساله از ۱۷ میدان نفتی را دریافت کرده است.
بزرگترین معامله نفتی تاریخ جهان
مسئولیت اجرای این پروژه بر عهده الخاندرو بتانکورت، بازرگان ونزوئلایی و مالک شرکت Nabep است. مقامات واشینگتن معتقدند حضور این شرکت، سرمایهی لازم برای جهش سریع تولید را فراهم میکند. درآمدهای حاصل از حق امتیاز یا Royalty ابتدا به دولت موقت و سپس به دولتی دموکراتیک و منتخب مردم میرسد تا هزینه بازسازی کشور تأمین شود.
این پیمان نتیجه ماهها مذاکره در فضای محرمانه است. دولت ترامپ بر این باور است که این معامله، زیربنای اقتصادی لازم برای بازگشت دموکراسی را میسازد؛ تغییری که قرار است پس از سه دهه حکومت استبدادی نیکولاس مادورو و پیش از او هوگو چاوز رخ دهد.
تنگه هرمز و جهش قیمت بنزین به ۴.۱۰ دلار
عجله آمریکا برای نهایی کردن این قرارداد ریشه در تصمیمات نظامی ترامپ در فوریه گذشته دارد. آغاز جنگ با ایران و بسته شدن تنگه هرمز توسط نیروهای ایرانی، بازی را تغییر داد. این مسیر حیاتی که ۲۰ درصد عرضه نفت جهانی را به خود اختصاص داده، با بسته شدنش ضربه سریعی به قیمت سوخت زد.
بنزین در آمریکا که پیش از جنگ زیر ۳ دلار بود، به طور متوسط به ۴.۱۰ دلار در هر گالن رسید. این جهش قیمتی مستقیماً روی محبوبیت ترامپ اثر گذاشت و نظرسنجیها نشان داد که اکثریت رایدهندگان از مدیریت نظامی و اقتصادی او ناراضیاند.
ترامپ برای کاهش این فشارها، سراغ مدیران پالایشگاهها رفت تا سرعت تبدیل نفت خام به سوخت را بالا ببرد. تصاحب ۱۷ میدان نفتی (که پیشتر در اختیار روسیه و چین بود) بخشی از استراتژی او برای پر کردن ذخایر استراتژیک نفت آمریکا است. همزمان، کریس رایت، وزیر انرژی، برای بررسی جزئیات این تراکنش تاریخی راهی کاراکاس میشود.
برای درک ابعاد استراتژیک حضور نظامی و سیاسی آمریکا در مناطق بحرانی، میتوان به تحلیلهای مربوط به وزیر نیروی دریایی آمریکا و تغییرات در ساختار فرماندهی نظامی پرداخت.
بازداشت نیکولاس مادورو و همکاری با دلسی رودریگز
سرنگونی مادورو توسط نیروهای ویژه آمریکا، وضعیت سیاسی ونزوئلا را پیچیده کرد. با وجود گذشت ۸ ماه از این اتفاق، دموکراسی هنوز به این کشور بازنگشته است. مادورو ژانویه گذشته پس از حمله به اقامتگاهش در کاراکاس دستگیر شد و برای پاسخ به اتهامات کیفری به نیویورک منتقل گشت.
کاخ سفید برای اداره امور، دلسی رودریگز، معاون سابق مادورو را انتخاب کرده است. انتخابی که با واکنش تند اپوزیسیون همراه بود؛ چرا که رودریگز سابقهای در سرکوب مخالفان دارد و پیش از این مواضع تندی علیه واشینگتن گرفته بود.
مجمع ملی ونزوئلا روز سهشنبه این پیمان نفتی را تأیید کرد. حزب سوسیالیست متحد که اکثریت مجمع را در دست دارد، پس از دفاع رودریگز از قرارداد، آن را تصویب کرد. رودریگز مدعی است مزایای این توافق پایانناپذیر است.
منتقدان میگویند دولت ترامپ از زمان دستگیری مادورو هیچ قدمی برای برگزاری انتخابات برنداشته و تمام تمرکزش روی تصاحب منابع نفتی بوده است. با این حال، مقامات اعلام کردهاند مذاکرات بین دولت ونزوئلا و اپوزیسیون اواخر ماه جاری از سر گرفته میشود تا آمریکا ونزوئلایی باثباتتر را به دولت منتخب تحویل دهد.
مذاکرات اواخر ماه جاری و چشمانداز بازسازی
۲۰ سال فساد و نظام دزدسالار (Kleptocracy) باعث شده بازسازی این کشور زمانبر باشد. آثار نبود دموکراسی و آزادی یکشبه از بین نمیرود. یکی از مقامات آمریکایی در این باره تأکید کرد:
نمیخواهیم یک دولت دموکراتیکِ منتخب، کشوری در وضعیت بحران را تحویل بگیرد.
در کوتاهمدت، تمرکز بر افزایش تولید نفت و پایین آوردن قیمت سوخت در آمریکا است. موفقیت این طرح در گرو توانایی شرکت Nabep در احیای میدانها و پذیرش توافقات سیاسی توسط اپوزیسیون است. احتمالاً تداوم تنشهای خاورمیانه، واشینگتن را بیش از پیش به نفت ونزوئلا وابسته میکند.
منبع: US officials defend Venezuela oil deal amid questions over rebuilding plan
این توافق توازن قدرت در بازار جهانی انرژی را تغییر میدهد. آمریکا با در اختیار گرفتن یکپنجم ذخایر ونزوئلا، وابستگیاش به نفت خاورمیانه و مسیرهای پرریسک مثل تنگه هرمز را کم میکند. این معامله نشان داد واشینگتن در مدیریت ونزوئلا، منافع اقتصادی و تأمین انرژی را بر فرآیندهای سریع دموکراتیک ترجیح داده است.
پرسشهای پرتکرار
حجم ذخایر نفتی مورد توافق بین آمریکا و ونزوئلا چقدر است؟
آمریکا کنترل اکثریت ۶۵ میلیارد بشکه از ذخایر نفتی ونزوئلا را به دست میآورد که معادل یکپنجم کل ذخایر این کشور است.
شرکت Nabep چه امتیازی در این قرارداد دریافت کرده است؟
این شرکت حق بهرهبرداری ۱۰۰ ساله از ۱۷ میدان نفتی ونزوئلا را دریافت کرده است.
دلیل اصلی عجله ترامپ برای این توافق چه بود؟
بسته شدن تنگه هرمز توسط ایران در فوریه گذشته و جهش قیمت بنزین از زیر ۳ دلار به ۴.۱۰ دلار در هر گالن، ترامپ را مجبور به یافتن منابع جایگزین کرد.
وضعیت فعلی نیکولاس مادورو چیست؟
مادورو در ژانویه گذشته توسط نیروهای آمریکایی در کاراکاس بازداشت و برای پاسخگویی به اتهامات کیفری به نیویورک منتقل شد.
