بر اساس گزارش www.theguardian.com، در اول آوریل ۲۰۲۴، حمله پهپادی ارتش اسرائیل به کاروان کمکهای بشردوستانه باعث کشته شدن ۷ امدادگر سازمان World Central Kitchen (WCK) شد. این حادثه علیرغم هماهنگیهای قبلی و حضور افسر اسرائیلی در اسکله تخلیه رخ داد و نشان میدهد میان بخش هماهنگیهای بشردوستانه و واحدهای اجرایی در میدان، شکاف عملیاتی عمیقی وجود دارد.
اسکله موقت و محموله ۲۰۰ تن مواد غذایی
بحران قحطی در نوار غزه پس از اکتبر ۲۰۲۳ و بسته شدن گذرگاههای زمینی، سازمان WCK را مجبور کرد تا با کمک پیمانکاران محلی و استفاده از آوارهای تخریب شده، اسکلهای موقت در سواحل مدیترانهای غزه بسازد. هدف از این کار، انتقال کمکها از قبرس به مناطق آسیبدیده بود.
دو هفته پیش از این حادثه، نخستین کشتی کمکرسانی پس از سال ۲۰۰۷ با محمولهای شامل ۲۰۰ تن برنج، آرد و پروتئین وارد غزه شد. محموله دوم که در اول آوریل ۲۰۲۴ تخلیه شد، حاوی بیش از یک میلیون وعده غذایی و خرماهای رمضانی بود که از سوی امارات متحده عربی ارسال شده بود.
عملیات انتقال این کمکها طی چندین روز با ارتش اسرائیل هماهنگ شده بود و حتی یک افسر اسرائیلی برای نظارت بر روند تخلیه در اسکله حضور داشت تا امنیت مسیر تضمین شود. با این حال، تأخیر در صدور مجوز نهایی امنیتی باعث شد کاروان شامل ۸ کامیون اجارهای و ۲ خودروی اسکورت، در ساعات شب به راه بیفتد. کاروان امدادی در مسیر رسیدن به مرکز پذیرش WCK که در فاصله ۶ مایلی جنوب قرار داشت، توسط دو پهپاد متعلق به تیپ Nahal رصد میشد. نیروهای این واحد اطلاعات دقیقی از جزئیات مأموریت هماهنگ شده نداشتند و بر اساس تجربیات قبلی از ربودن محمولهها توسط گروههای مسلح، دچار خطای شناسایی شدند.
تیپ Nahal و منطق اتهامزنی میدانی
در مرکز پذیرش، ۲ تا ۴ نفر نگهبان محلی منتظر کاروان بودند. ثبت تصویری از شلیک یک گلوله به هوا توسط یکی از این افراد، باعث شد اپراتورهای پهپاد و فرماندهان محلی تصور کنند کاروان توسط حماس تصاحب شده است. سرهنگ ذخیره نوچی مندل، رئیس ستاد تیپ Nahal، این وضعیت را با رویه اتهامزنی توجیه میکند.
روند اتهامزنی صورت گرفت و طبق قوانین بود. قطعاً افراد مسلحی در آنجا بودند و امدادگران با نیروهای مسلح حماس درآمیخته بودند.
منطق نظامی مندل بر این پایه استوار بود که هرگونه تسلط احتمالی حماس بر غذا، ابزاری برای جذب نیروست. او میگوید: «اگر یک عضو Hamas کامیونی را تصاحب کرده و با فروش آن نیرو جذب کند، دیگر فرقی نمیکند که مسلح است یا نه.»
گزارشهای استرالیاییها نشان میدهد ارتباط میان مقر WCK در آمریکا و کارکنان در غزه برقرار بود و سازمان به ارتش اسرائیل اطمینان داد که خودروها ربوده نشدهاند، اما این اطلاعات هرگز به تیپ Nahal منتقل نشد.
تلفات ۷ نفره در بازه ۲۳:۰۹ تا ۲۳:۱۳
بعد از تخلیه بار در دیر البلح، خودروهای WCK و خودروی نگهبانان مسلح مسیرهای متفاوتی را در پیش گرفتند. پهپادهای اسرائیلی جدایی این دو گروه را رصد کردند و خودروی امنیتی را تا ورود به یک ساختمان در شمال تعقیب نمودند، اما همزمان حمله به خودروهای امدادگران آغاز شد.
در بازه زمانی بسیار کوتاه بین ساعت ۲۳:۰۹ تا ۲۳:۱۳، سه خودروی WCK با فواصل دو دقیقهای هدف قرار گرفتند. در این حمله ۷ نفر کشته شدند: یک نفر در خودروی اول، دو نفر در خودروی دوم و چهار نفر در خودروی آخر.
قربانیان شامل اتباع بریتانیا (جان چپمن، جیمز کیربی و جیمز هندرسون)، استرالیا (لزالزومی فرانکوم)، لهستان (دامیان سوبول)، آمریکا و کانادا (جیکوب فلیکینگر) و یک راننده فلسطینی ۲۵ ساله به نام سیفالدین عصام عیاد ابوطحه بود.
دادستان نظامی اسرائیل مدعی است تغییر مسیر امدادگران به سمت رفح در ساعت ۱۱ شب، باعث سوءتفاهم شده است. اما مدارک نشان میدهد تصمیم برای شلیک، پیش از مشخص شدن مسیر نهایی اتخاذ شده بود.
تحقیقات مستقل و امنیت امدادگران
سازمان WCK در واکنش به توجیهات ارتش اسرائیل، این رویکرد را یک تهدید مرگبار توصیف کرد. این سازمان تأکید دارد که فعالیتهای بشردوستانه نباید بر اساس شواهد ضعیف یا بدون مدرک، به عنوان فعالیت دشمن تلقی شود.
اکنون فشار بینالمللی بر برگزاری تحقیقاتی مستقل متمرکز شده است. پافشاری WCK بر انتشار کامل فایلهای صوتی و ویدئویی ارتباطات نظامی شب اول آوریل، تعیین میکند که آیا استانداردهای هدفگذاری نظامی در غزه تغییر میکند یا رویه اتهامزنی بر اساس ارتباط، همچنان ادامه مییابد.
جزئیات بیشتر درباره این حادثه در گزارش روزنامه گاردین منتشر شده است.
این حادثه ثابت میکند حتی هماهنگیهای سطح بالا میان سازمانهای بینالمللی و ارتش اسرائیل، تضمینکننده امنیت در میدان نیست. خطر اصلی در تضاد میان پروتکلهای بشردوستانه و رویههای «اتهامزنی» فرماندهان میدانی است که هرگونه نزدیکی به افراد مسلح را به معنای همکاری با دشمن میبینند.
آنچه باید بدانید
تعداد کشتههای حمله به کاروان WCK چند نفر بود؟
در این حمله ۷ امدادگر از ملیتهای مختلف (بریتانیا، استرالیا، لهستان، فلسطین و آمریکا) جان باختند.
دلیل حمله ارتش اسرائیل به خودروهای امدادی چه بود؟
ارتش اسرائیل مدعی است به دلیل حضور نگهبانان مسلح و تغییر مسیر کاروان در شب، تصور کرده نیروهای حماس کنترل محموله غذایی را در دست گرفتهاند.
چه مقدار کمک غذایی در این عملیات جابهجا میشد؟
این محموله شامل ۲۰۰ تن برنج، آرد و پروتئین و همچنین بیش از یک میلیون وعده غذایی بود که از طریق اسکله موقت وارد غزه شده بود.
بازه زمانی دقیق حملات چه بود؟
حملات بین ساعت ۲۳:۰۹ تا ۲۳:۱۳ صورت گرفت و هر سه خودرو با فواصل دو دقیقهای هدف قرار گرفتند.
