گزارش وبسایت theguardian.com از حقیقتی تلخ میگوید؛ زنان پناهجو در بریتانیا که در هتلها و مراکز اسکان موقت وزارت کشور (Home Office) زندگی میکنند، هدف تجاوزات و تعرضات جنسی کارکنان و نگهبانان امنیتی قرار گرفتهاند. بسیاری از این زنان، به دلیل ترس از رد شدن درخواست پناهندگی یا ناآشنایی با پیچیدگیهای قانونی بریتانیا، ترجیح میدهند سکوت کنند و همین باعث شده این جنایات در خفا ادامه یابد.
مراکز اسکان پناهجویان و هتلهای فرودگاه هیترو
یکی از زنان مهاجر ایرانی که در هتلی نزدیک فرودگاه هیترو اقامت داشت، مدعی شد نگهبان امنیتی هتل به او تجاوز کرده است. او لحظات هولناک آن تجربه را اینگونه توصیف میکند:
خیلی ترسناک بود و نمیدانستم چه کار کنم.
این زن با اینکه اتفاق را به کارکنان هتل گزارش داد، اما جرئت نکرد به پلیس مراجعه کند. او میترسید برخورد پلیس بریتانیا مشابه پلیس ایران باشد یا این گزارش، روند پناهندگیاش را مختل کند. اگرچه او بعد از این حادثه به هتلی دیگر منتقل شد، اما هرگز نفهمید چه سرنوشتی در انتظار متجاوز بود.
داستانهای مشابه دیگری هم وجود دارد. زنی که دو سال در یکی از این هتلها بود، هدف آزارهای لفظی و جسمی قرار گرفت. این اذیتها ابتدا با لمسهای ناخواسته شروع شد و کمکم به درخواستهای صریح برای رابطه جنسی تبدیل شد. او میگوید: وحشتناک بود؛ او صراحتاً از من خواست با او رابطه جنسی داشته باشم.
تضاد ادعاهای دانیل توماس با گزارشهای گاردین
یافتههای گاردین نشان میدهد در حالی که جریانهای راست افراطی، پناهجویان مرد را متهم به تجاوز میکنند، در واقعیت، اتفاقات دیگری در مراکز اسکان در جریان است. دانیل توماس (Daniel Thomas) معروف به دنی تومو، در تجمعات دوور و پورتسموث با تکیه بر ادعاهای اثباتنشده، پیروانش را علیه پناهجویان تحریک کرده است.
این روایتهای نژادپرستانه باعث شده صدای زنان پناهجو شنیده نشود. سخنگوی سازمان Women for Refugee Women معتقد است راستافراطها با سلاحسازی از موضوع خشونت علیه زنان، راه رسیدن بازماندگان به عدالت را بستهاند. این وضعیت باعث میشود متجاوزان بریتانیایی پشت کلیشههای نژادی پنهان شوند و هرگز پاسخگو نباشند.
کمیته منتخب امور داخلی نیز نقصهای سیستم حفاظتی این مراکز را تایید کرده است. سازمان British Red Cross در جلسات بررسی، از فرهنگ فراگیر آزار جنسی در برخی هتلها گفته و موردی را روایت کرد که در آن، یکی از کارکنان سعی داشت به اتاق زنی که در حال حمام کردن بود وارد شود.
نگاهی به ساختارهای قانونی در محیطهای مختلف، از اسکان پناهجویان گرفته تا قوانین ورزشی مانند قوانین فیفا ۲۰۲۷، ثابت میکند که هر جا نظارت دقیق نباشد، افراد آسیبپذیر قربانی بهرهکشی میشوند.
بهرهکشی و فقدان امنیت برای زنان پناهجو
آسیبپذیری زنان پناهجو فقط به کارکنان هتلها محدود نمیشود و به محیطهای حقوقی هم کشیده شده است. زنی لزبین از اوگاندا که از ترس مرگ پناهنده شده بود، به دلیل نبود کمکهای رایگان، به سراغ وکیلی خصوصی رفت. او از این تجربه میگوید:
پول کافی برای پرداخت دستمزد وکیل را نداشتم. او با اینکه از جزئیات پروندهام خبر داشت، مرا مجبور کرد در ازای خدماتش با او رابطه جنسی داشته باشم. احساس میکردم هیچ راهی برای جلوگیری از این اتفاق ندارم.
سیارا برگمن، مدیر اجرایی سازمان Rape Crisis England & Wales، هشدار داده که نبود تدابیر حفاظتی، زنان پناهجو را در معرض بهرهکشی قرار میدهد. او تأکید کرد بسیاری از این زنان حقوق قانونی خود را نمیشناسند و راهی برای اجرای این حقوق ندارند.
این وضعیت در واقع یک بحران ساختاری است. زنان در سیستم پناهندگی چون برای تامین نیازهای اولیه کاملاً به پیمانکاران وزارت کشور وابستهاند، قدرت شکایت یا چانهزنی ندارند.
برنامه یک دهه ای Home Office برای کاهش خشونت
وزارت کشور (Home Office) در واکنش به این بحرانها اعلام کرد که دولت متعهد شده طی یک دهه، خشونت علیه زنان و دختران را به نصف کاهش دهد. طبق گفته مقام مربوطه، بسیار حیاتی است که زنان پناهجو و ساکنان مراکز اسکان نیز در این هدف گنجانده شوند.
سند الزامات اسکان و حمایت از پناهجویان نیز بر ارزیابی سریع خطرات برای قربانیان تاکید دارد. طبق این دستورالعمل، باید پس از شناسایی هر خطر، خدمات حمایتی بررسی و تدابیر حفاظتی تعیین شود.
بهبود این وضعیت در کوتاهمدت، به میزان نظارت بر پیمانکاران هتلها و شفافیت در گزارشهای تعرضات جنسی بستگی دارد. تا زمانی که ترس از رد درخواست پناهندگی وجود داشته باشد، احتمال تکرار این حوادث زیاد است.
در نهایت، این مسئله شکاف عمیقی را بین روایتهای سیاسی و واقعیتهای میدانی نشان میدهد. در حالی که فضای سیاسی بریتانیا تحت تاثیر تحریکات راست افراطی به سمت ضدیت با پناهجویان میرود، زنان پناهجو در محیطهای بسته و تحت نظارت دولت، قربانی کسانی میشوند که از جایگاه قدرت خود برای بهرهکشی از افراد بیدفاع استفاده میکنند. این موضوع نشان میدهد که امنیت فیزیکی برای این زنان به ابزاری برای فشار تبدیل شده است.
سؤالات متداول
هدف وزارت کشور بریتانیا برای کاهش خشونت علیه زنان چیست؟
دولت بریتانیا متعهد شده است که در بازه زمانی یک دهه، میزان خشونت علیه زنان و دختران را به نصف کاهش دهد و تاکید کرده است که زنان پناهجو در مراکز اسکان نیز باید مشمول این هدف باشند. بسیاری از این زنان نگران هستند که گزارش تعرض جنسی باعث رد شدن درخواست پناهندگی آنها شود یا به دلیل عدم آشنایی با سیستم قضایی بریتانیا و ترس از رویکرد پلیس، از شکایت خودداری میکنند.
چرا زنان پناهجو از شکایت از متجاوزان در بریتانیا میترسند؟
ترس از رد شدن درخواست پناهندگی و عدم آشنایی با سیستم قضایی بریتانیا، دلایل اصلی سکوت این زنان است. همچنین برخی از آنها نگراناند که برخورد پلیس با آنها مشابه تجربه تلخشان در کشورهای مبدأ باشد.
سازمان British Red Cross چه گزارشی درباره مراکز اسکان ارائه کرد؟
این سازمان به وجود فرهنگ فراگیر آزار جنسی در برخی هتلها اشاره کرده و نبود تدابیر حفاظتی را عامل فشار مضاعف بر تیمهای حمایتی و افزایش ریسک تعرضات جنسی دانست.
