بانکوک با بحرانی بی‌سابقه در مدیریت آب دست‌وپنجه نرم می‌کند. بر اساس گزارش www.theguardian.com، این وضعیت منجر به مرگ ۴۰ نفر و اعلام وضعیت اضطراری در ۵۰ منطقه شهری شده است. بارش ۳۰۰ میلیمتر باران در عرض دو روز، پایتخت تایلند را به دریاچه‌ای از آب‌های راکد تبدیل کرد و زیرساخت‌ها را به کلی از کار انداخت؛ اتفاقی که نشان می‌دهد تغییرات اقلیمی در جنوب شرق آسیا تا چه حد تشدید شده است.
ساختار شهری بانکوک و رودخانه Chao Phraya
بانکوک روی دشت‌های سیلابی رودخانه Chao Phraya بنا شده و برای تخلیه آب به شبکه‌ای از پمپ‌ها، سدها و کانالهای گلی تکیه می‌کند. اما در دهه‌های اخیر، گسترش بی‌رویه ساختمان‌های بتنی، بخش بزرگی از این شبکه طبیعی را نابود کرده و شهر را در برابر سیل بی‌دفاع کرده است. حجم بارش‌های اخیر چنان زیاد بود که در برخی نقاط، ۳۰۰ میلیمتر باران تنها در دو روز نازل شد؛ مقداری که با نیمی از میانگین بارندگی سالانه لندن برابری می‌کند. طبق گزارش‌های دولتی، ۴۰ نفر بر اثر غرق‌شدگی و برق‌گرفتگی جان باخته‌اند و هزاران نفر به ۲۳۰ پناهگاه منتقل شده‌اند.
مجتمع مسکونی Khlong Chan محصول دهه ۱۹۷۰، حالا به نمادی از این فاجعه تبدیل شده است. در این منطقه، سطح آب چنان بالا آمد که تنها سقف خودروهای پارک‌شده نمایان بود. سولیماس کورانگکول، ساکن ۷۳ ساله این مجتمع، روزهای سخت هفته گذشته را این‌گونه روایت می‌کند:
سطح آب مدام بالا می‌آمد.
او می‌گوید وقتی هشدار تلفنی رسید، آب در خیابان‌ها تا کمر ساکنان آمده بود و فرصتی برای واکنش باقی نمانده بود. با بازگشت خورشید در اواخر هفته، بوی تعفن زباله‌های شناور در محیط طاقت‌فرسا شد.
نقش El Niño و سیستم کم‌فشار دریای چین جنوبی
این بحران حاصل تلاقی چند عامل اقلیمی است. داده‌های Copernicus Climate Pulse نشان می‌دهد سیستم کم‌فشاری از دریای چین جنوبی — که به‌طور غیرعادی گرم شده بود — عبور کرد و پس از گذشتن از کامبوج و ویتنام، روی بانکوک متوقف شد.
پدیده El Niño هم اوضاع را پیچیده‌تر کرد. هرچند این الگوی آب‌وهوایی معمولاً باعث خشکی تابستان‌ها در جنوب شرق آسیا می‌شود، اما تحقیقات جدید می‌گوید شدت بارش‌های شدید را افزایش می‌دهد. Nikolaos Skliris، دانشمند علوم اقیانوس در University of Southampton، می‌گوید:
نقشه‌های من نشان می‌دهد که در مرکز تایلند، روند کوچک اما قابل توجهی به سمت بارش‌های شدید شکل گرفته است.
نایم لینی، مشاور و مدرس دانشگاه، معتقد است مقامات شدت این بارش‌ها را دست‌کم گرفتند. میزان بارش در هر ساعت به ۶۰ تا ۸۰ میلیمتر رسید و هیچ فرصتی برای تخلیه آب باقی نگذاشت. او در تحلیلش می‌گوید:
دولت جدیت وضعیت را به درستی اطلاع‌رسانی نکرد. در بانکوک معمولاً باران‌های شدید چند ساعت می‌بارند، نه چند روز متوالی.
تلفات ۴۰ نفره و فلج شدن فرودگاه Suvarnabhumi
پیامدهای این سیل فراتر از خسارات مالی بود. در منطقه Ramkhamhaeng، مردم برای فرار از جریان آب روی نیمکت‌های پیاده‌رو پناه گرفتند و برخی حتی از استخرهای بادی یا یخچال‌های شناور برای جابه‌جایی استفاده کردند.
زیرساخت‌های حیاتی شهر هم فلج شدند. فرودگاه Suvarnabhumi از کار افتاد و نیمی از کارکنان Thai Airways نتوانستند به سر کار برگردند که نتیجه‌اش لغو پروازها و انباشت هزاران چمدان بود. مدارس تعطیل شدند و ترافیک سنگین، حتی کسانی را که در مناطق کمتر آسیب‌دیده بودند، در خانه‌هایشان زندانی کرد.
این سیستم آب‌وهوایی میانمار را هم درنوردید. در روستای Ka Det Nge Htein، رانش زمین جان ۹ نفر را گرفت و ۸ نفر دیگر همچنان زیر گل و لای محبوس هستند. جنگ داخلی و محدودیت‌های دولت نظامی، دسترسی سازمان‌های امدادی به این مناطق را دشوار کرده است.
چالیرات چامراسپورن، ساکن ۵۵ ساله بانکوک، این وضعیت را درسی تلخ می‌بیند و می‌گوید: «بچه‌ها عاشق محتواهای مربوط به پایان دنیا هستند؛ حالا می‌توانند ببینند پایان دنیا چگونه است، یا شاید بهتر باشد بگوییم این تازه شروع ماجراست.»
پیش‌بینی بارش‌های هفته آینده در جنوب شرق آسیا
آنوتین چارنویراکول، نخست‌وزیر تایلند، هشدار داد که حومه بانکوک همچنان در معرض خطر است و احتمال ورود آب‌های سیلابی از شمال وجود دارد. با وجود تشکیل اتاق جنگی برای نظارت بر اوضاع، سازمان هواشناسی تایلند بارش‌های شدیدتری را برای هفته آینده پیش‌بینی کرده است.
مدل‌های پیش‌بینی اقلیمی نشان می‌دهند گرم شدن دریاها باعث افزایش تبخیر و رطوبت هوا می‌شود و در بلندمدت، تکرار بارش‌های شدیدتر در جنوب شرق آسیا محتوم است. در بانکوک، ایستگاه‌های پمپاژ با تمام توان فعال‌اند، اما تخلیه کامل آب‌ها زمان‌بر است.
سولیماس بر اهمیت اتحاد مردمی تاکید می‌کند: «وضعیت سخت است، خیلی سخت؛ اما ما در کنار هم می‌جنگیم و مقاومت می‌کنیم. وقتی برای کمک به یکدیگر متحد شویم، روحیه جمعی ما را سرپا نگه می‌دارد و می‌توانیم با هم از این بحران عبور کنیم.»
این گزارش با همکاری France-Presse تهیه شده است.
این حادثه، نقطه شکست زیرساخت‌های شهری در برابر تغییرات اقلیمی است. تبدیل بانکوک به دریاچه، نتیجه مستقیم تضاد میان گسترش بتنی شهر و نادیده گرفتن سیستم‌های طبیعی زهکشی رودخانه Chao Phraya است. این وضعیت زنگ خطری برای شهرهای ساحلی و دشت‌های سیلابی آسیاست؛ چرا که در صورت عدم بازنگری در برنامه‌ریزی شهری، با تکرار فجایع انسانی و اقتصادی مواجه خواهند شد.
سؤالات متداول
دلیل اصلی شدت سیل اخیر در بانکوک چه بود؟
ترکیبی از بارش ۳۰۰ میلیمتر باران طی دو روز، گرم شدن غیرعادی دریای چین جنوبی، تاثیر پدیده El Niño و تخریب شبکه کانالهای طبیعی توسط ساختوسازهای بتنی.
تلفات و خسارات انسانی این سیل چقدر است؟
در بانکوک ۴۰ نفر جان باختند و هزاران نفر به ۲۳۰ پناهگاه منتقل شدند. در میانمار نیز ۹ نفر در روستای Ka Det Nge Htein کشته شدند.
کدام بخش‌های حیاتی بانکوک تحت تاثیر قرار گرفتند؟
فرودگاه Suvarnabhumi فلج شد، پروازهای Thai Airways لغو گردید و مدارس در بسیاری از مناطق تعطیل شدند.
